Oct 7, 1958 in Pakistan and its analysis

اکتوبر7دا منحوس دن کیوں آیا؟

اسی کدوں تیک ویروے کریندے ہوئےشخصصیات اتے فوری ہوئے وقوعیاں بارے تبرّا کریندے رہواں گے۔۔۔۔عالمی تے مقامی حقیقیتاں نوں سامنے رکھ کے نکھیڑے نہ کرن نال اگے ہی اسی کراہے پئے ہاں۔۔۔۔۔

جس مہینے سن سنتالی وچ پاکستان تے انڈیا دے ناواں نال دو نویاں وطنی ریاستاں دا جنم ہویا سی اوس سال دنیا بدلے کئی سال ہو چکے سن۔ ساڈے تجزئیے اج80سال بعدوی اوس تبدیلی ول ویکھے بغیر جاری ہن۔ ذرا دوست یار اٹالانٹک چارٹر، ورلڈ بینک، آئی ایم ایف، ترے وڈیاں دی تہران کانفرنس، عالمی کومونسٹ لہر(تھرڈ انٹرنیشنل) دا خاتمہ، سویت یونین دا امریکہ دے بعددوجی سپر پاور بننا، پنج عالمی پردھاناں دا بندوبست(امریکہ، سویت یونین عرف روس، برطانیہ، فرانس تے چین) بارے اے آئی توں ہی کھوج لوا لین۔۔عالمی بدل چکے حالاتاں دی خبر ہو جا سی جس وچ امریکہ وڈا پردھان سی تے ساڈے تے حکمرانی کردا برطانیہ تریجی یا چوتھی طاقت سی۔انڈیا تے پاکستان بناون والیاں دی لیڈرشپ اتے اشرافیہ ایہو چاہندے سن کہ اوہ مغربی بلاک وچ رلن مگر انڈیا نوں کوشش باوجود تھاں نہ ملی۔۔ہن جؤکجھ گلاں مقامی صورتحال بارے کردے ہاں۔۔۔۔۔دوواں ملکاں وچ آئی سی ایس گروہ خود نوں حاکم سمجھدا سی مگر ہن اک پارلیمانی بندوبست اوس دے سامنے سی۔جن انگریزاں دوویں نویں ملکاں وچ رہن دا فیصلہ کیتا اوہناں گورے افسراں نوں دوناں ملکاں وچ چند سال وچ ہی کڈ دتا گیا۔ایس وچ دیسی بیوروکریسی دے نال نال نویں عالمی پہلواناں دا لکواں کردار وی جاپدا ہیگا۔انڈیا دے اُلٹ،پاکستان وسے آئی سی ایس گروہ وچ وڈی اکثریت دا اوہناں تھاواں نال کوئی تعلق نہیں سی جنہاں رل مل پاکستان بنایا سی۔اوہناں دی زبان تے کلچر وی اک نکی جہی اقلیت سی۔ ملک وچ سب توں وڈی قومیت بنگالی تے دوجے نمبر تے پنجابی سن۔ دوویں مل کے 80فیصد توں ودھ بن جاندے سن۔ بنگالی کسے زمانے وچ برٹش انڈین سسٹم دا وڈا پاوا ہوندے سن تے اک زمانے تیک ایہہ بابو اکھواندے سن۔ بنگالی مسلماناں دا ایس وچ گھٹ حصہ سی۔ مگر مرکزکلکتے توں دلی آون بعد(1912) اوہناں دی طاقتاں گھٹ گیاں سن۔بنگالی مسلمان تے پہلے ہی پچھے سن کہ جداں بنگالی بابو پاور گھٹی تے بنگالی مسلمان ہور پچھے ہو گئے سن مگر ایس دوران پنجاب ہر پدھر تے اگے ودھیا سی۔ سونے تے سہاگہ لکھنو پیکٹ(1916)چڑھایا کہ بنگالی تےپنجابی مسلمان اوتاولے ہوئے تے اپنے جمہوری حق لئی اپنا سارا بھار تحریک پاکستان وچ پا دتا۔ پاکستان بنن بعد مگر مقامی پدھر تے نویں حقیقتاں سامنے آئیاں۔آئی سی ایس گروہ سول پاور دا چوکیدار سی مگر پرانے آقا برطانیہ نال سانگیاں تے کلچرل اقلیت ہوون پاروں اوہ اپنے پیدائشی ویری رکھدی سی۔جے انڈیا وانگ سیاستدان آئین بناکے چوناں کروا لیندے تاں اوہ ایس سول ملٹری کھیڈ توں فیدے چک سکدے سن۔مگرکورین جنگ (1950) دے نال ہی سول ملٹری جھیڑا ودھیا تے پہلے انگریزافسراں تے بعدوچ آئی سی ایس گروہ دی چھٹی ہوئی۔۔پاکستان سول سروس بنی تے سول افسراں دی برطانیہ لازمی تربیت مک گئی تے ہن اوہناں نوں امریکہ جانا سی۔جس پنڈی سازش کیس تے اینٹی احمدیہ لہر نوں سول بیوروکریسی الیکشن وچ دھاندلبعد خوب ورتیا اوسے نے عسکری طاقت نوں وڈا کرن وچ چوکھی ٹیک دتی۔جدوں لہور وچ پہلا مارشلائی ٹریلر چلایا تےجہاندیدہ پنجابی سیاستدان میاں افتخارالدین مراثیاں محلے بڈھڑی مائی دے مرن تے پین والے وین والا لطیفہ سناکے گل مکا دتی۔نہرسویز دے مسلہ تےگل اوس ویلےکھلی جدوں امریکی صدر سرعام ایس نوں برطانیہ تے فرانس دی اسرائیل نوں اگے لاکے کیتی سازش کہہ چھڈیا۔مسلہ ایہہ نہیں کہ سکندر مرزا ست اکتوبر نوں مارشل لا لایا تے ایوب ویہہ دناں بعد اوس دی چھٹی کروا دتی۔ ایس وچ کس کیہڑی فائل کتھے رکھی، استعفی گن پوائنٹ تے لتا مگر اج ایہہ گل پتہ چلدی ہے کہ ایس بعد سول ملٹری جھیڑا اتے امریکہ برطانیہ حاکمیتاں بارے سب صاف ہو گیا۔

ہن حقائق تےلکھ مارے ہن کہ تسی چاہو تے ایس نوں دھرمی،فرقو یا قومیتی،لسانی بیانئیے وچ پرو لو۔۔۔اوس نال کوئی وی نتیجہ کڈھ لو۔۔۔۔